انسان فاعل مختار ايمان مىبود لازمه‌اش اين بود كه برخى از افعال انسانها از افعال خداوند بهتر بود زيرا كه ايمان از فعل عبد است ولى بوزينه و خوك و . . . از فعل خداوند است و واضح است كه ايمان از بوزينه بهتر است درحالىكه بالاجماع فعل عبد از فعل خدا بهتر نيست پس معلوم مىشود كه ايمان فعل خدا است نه فعل عبد . جواب ما : چنين مقايسه‌اى باطل است زيرا شما كه مىگوئيد : ايمان بهتر است از چه جهت ايمان بهتر است ؟ اگر مرادتان اينست كه از نظر دنيوى و منافع آن بهتر است يعنى اگر انسان ايمان بياورد در دنيا ثروت و مكنت پيدا مىكند زندگىاش سر و سامان مىيابد از خوشىهاى دنيا مستفيض و از بديهاى آن در امان مىماند خواهيم گفت : نه چنين است زيرا ايمان به خدا آغاز محروميتها در اين دنيا است ، ايمان همان و گذاشته شدن اعمال سنگين و مشقت بار از روزه - حج - جهاد - و . . . همان كجاى ايمان نفع دنيوى و خير عاجل دارد اينكه همه‌اش زحمت است ، سراسر سختى است و . . . و اگر مرادتان اينست كه ايمان داراى خير اخروى است يعنى بدنبال ايمان به خداوند و عمل صالح مدح و ثواب الهى در كار است و در قيامت انسان متنعم مىشود خواهيم گفت پس خود ايمان بما هو ايمان خير نيست بلكه خيرات نتائجى هستند كه از ايمان سر چشمه مىگيرند پس در حقيقت مدح و ثواب خير است و اينها فعل خدا هستند نه فعل بشر پس بازهم فعل خدا از فعل خلق خير است . دليل هشتم : بدون ترديد شكر ايمان مثل ساير نعمتها واجب است و روايات بسيارى هم دالّ بر اين معنا است و مسأله اجماعى هم هست حال اگر ايمان از فعل خدا نبود بلكه از فعل عبد بود نبايد شكر خدا بر ما بندگان